ترکی استانبولی برای زندگی در ترکیه: مکالمههای واقعی

زندگی در ترکیه به چند گفتوگوی تکراری و قابل پیشبینی خلاصه میشود: اجارهٔ خانه، باز کردن حساب بانکی و گرفتن سیمکارت، نوبت اداره مهاجرت، داروخانه و دکتر، بازار و بستههای پستی، و گپ با همسایهها. برای بیشترشان حدود چهل جمله کافی است، بهاضافهٔ لحن مؤدبانه و یکی دو راه برای اینکه بخواهید آهستهتر حرف بزنند. برای هر موقعیت یک جدول جمله و یک گفتوگوی کوتاه آمده، از همان نوعی که واقعاً میشنوید.
این مقاله فقط دربارهٔ زبان است. مشاورهٔ حقوقی نیست و قانونهای اقامت را توضیح نمیدهد. برای روند اداری به سایت رسمی ریاست مدیریت مهاجرت ترکیه مراجعه کنید. اسم ترکی این اداره در جدول زیر است:
| Turkish | Meaning | Example |
|---|---|---|
| Göç İdaresi Başkanlığı | ریاست مدیریت مهاجرت ترکیه | Göç İdaresi Başkanlığı'nın sitesine bakın. |
تو یا شما؟ اول ضمیر درست را انتخاب کنید
این یکی برای ما آسان است: ترکی هم مثل فارسی «تو» و «شما» دارد. ضمیر «تو» برای دوستان، خانواده، بچهها و همسنهایی است که آشنا شدهاید. ضمیر «شما» برای غریبهها، کارمندان اداره، بزرگترها و هر کسی است که در فارسی «آقا» یا «خانم» صدایش میکنید. هر دو در جدول زیر آمدهاند:
| Turkish | Meaning | Example |
|---|---|---|
| sen | تو | Sen nasılsın? |
| siz | شما | Siz nasılsınız? |
در همهٔ موقعیتهای این مقاله با «شما» شروع کنید، جز گپ با همسایهای که میشناسید. اگر طرف مقابل بخواهد «تو» بگویید، معمولاً خودش میگوید.
یک تفاوت را از همین اول به خاطر بسپارید: در ترکی عنوان «آقا» و «خانم» بعد از اسم کوچک میآید، نه قبل از نام خانوادگی. «آقای احمدی» در ترکی میشود «احمد» بهاضافهٔ عنوان آقا، مثل ردیف اول جدول زیر:
| Turkish | Meaning | Example |
|---|---|---|
| Bey | آقا (بعد از اسم کوچک) | Ahmet Bey burada mı? |
| Hanım | خانم (بعد از اسم کوچک) | Ayşe Hanım geldi. |
| ترکی | معنی | نکته |
|---|---|---|
| Nasılsınız? | حالتان چطور است؟ | شکل محترمانه، برای غریبهها و کارمندان |
| Nasılsın? | حالت چطوره؟ | شکل خودمانی، برای دوستان |
| Bakar mısınız? | ببخشید، آقا/خانم؟ | برای صدا زدن گارسون، کارمند یا فروشنده |
| Ahmet Bey / Ayşe Hanım | آقا احمد / خانم عایشه | مؤدبانه، با اسم کوچک نه نام خانوادگی |
| Abi / abla | داداش / آبجی | خودمانی برای مغازهدار و راننده، شبیه «داداش» در ایران |
| Hocam | کلمهبهکلمه «استادم» | خودمانی اما محترمانه، خیلی بیرون از مدرسه هم به کار میرود |
| Bana sen diyebilirsin. | میتوانی به من «تو» بگویی. | راه معمول برای کنار گذاشتن رسمیت |
در ادارهها پایانهٔ مؤدبانهٔ «میتوانید...؟» بیشتر کار را انجام میدهد و تقریباً به هر فعلی میچسبد. در مثالهای زیر این پایانه مشخص شده است:
اجارهٔ خانه: املاکی، صاحبخانه، ودیعه و شارژ ساختمان
بیشتر اجارهها از طریق بنگاه یا مشاور املاک انجام میشود و صاحبخانه را موقع امضای قرارداد میبینید. دو کلمه بیشترین سردرگمی را درست میکنند: ودیعه یا پول پیش، و «شارژ ساختمان»، یعنی هزینهٔ مشترک نظافت، آسانسور و سرایدار که به مدیر ساختمان پرداخت میشود و اغلب از اجاره جداست. ممکن است اسم بیمهٔ اجباری زلزله را هم بشنوید که سازمان بیمهٔ بلایای طبیعی آن را اداره میکند. همهٔ این واژهها در جدول زیر آمدهاند:
| Turkish | Meaning | Example |
|---|---|---|
| emlakçı | بنگاه، مشاور املاک | Emlakçı yarın daireyi gösterecek. |
| ev sahibi | صاحبخانه | Ev sahibiyle sözleşmeyi imzaladık. |
| depozito | ودیعه، پول پیش | Depozito iki kira. |
| aidat | شارژ ساختمان | Aidat kiraya dahil değil. |
| kapıcı | سرایدار | Kapıcı çöpleri alıyor. |
| yönetici | مدیر ساختمان | Aidatı yöneticiye ödüyorum. |
| DASK | بیمهٔ اجباری زلزله | Evin DASK poliçesi var mı? |
| Doğal Afet Sigortaları Kurumu | سازمان بیمهٔ بلایای طبیعی | DASK'ı Doğal Afet Sigortaları Kurumu yönetir. |
| ترکی | معنی | نکته |
|---|---|---|
| Kiralık daire var mı? | آپارتمان اجارهای دارید؟ | جدول زیر: اجارهای و فروشی |
| Kira ne kadar? | اجاره چقدر است؟ | |
| Aidat kiraya dahil mi? | شارژ ساختمان جزو اجاره است؟ | هر بار بپرسید |
| Depozito ne kadar? | ودیعه چقدر است؟ | اغلب جواب را به «یک یا دو ماه اجاره» میدهند |
| Eşyalı mı, eşyasız mı? | مبله است یا خالی؟ | |
| Komisyon ne kadar? | کمیسیون چقدر است؟ | حقالزحمهٔ بنگاه |
| Faturalar kimin üzerine? | قبضها به اسم کیست؟ | برق، آب و گاز هر کدام اشتراک جدا لازم دارند |
| Sözleşmeyi önceden görebilir miyim? | میتوانم قرارداد را از قبل ببینم؟ | جدول زیر: قرارداد اجاره |
واژههایی که در ستون نکته به آنها اشاره شد:
| Turkish | Meaning | Example |
|---|---|---|
| kiralık | اجارهای | Kiralık daire arıyorum. |
| satılık | فروشی | Bu daire satılık. |
| bir kira / iki kira | یک ماه اجاره / دو ماه اجاره | Depozito bir kira. |
| abonelik | اشتراک (برق، آب، گاز) | Elektrik aboneliği açtırdım. |
| kira sözleşmesi | قرارداد اجاره | Kira sözleşmesi bir yıllık. |
بانک و سیمکارت
در بانک با سؤال زیر شروع کنید. هر بانک شرایط خودش را دارد، پس پیش از صف ایستادن بپرسید.
دقت کنید که واژهٔ رمز در ترکی هم به معنای رمز کارت است و هم رمز عبور:
| Turkish | Meaning | Example |
|---|---|---|
| şifre | رمز کارت، رمز عبور | Şifremi unuttum. |
در فروشگاه موبایل باید بین سیمکارت قبضی (با صورتحساب ماهانه، شبیه سیمکارت دائمی) و پیشپرداخت (شبیه سیمکارت اعتباری) انتخاب کنید. اگر گوشیتان را از ایران یا هر کشور دیگری آوردهاید، شمارهٔ IMEI آن باید در مهلت مشخصی بعد از ورود به ترکیه ثبت شود، چیزی شبیه رجیستری گوشی در ایران؛ وگرنه گوشی از شبکههای ترکیه قطع میشود. اسم ترکی اینها در جدول زیر است:
| Turkish | Meaning | Example |
|---|---|---|
| faturalı | قبضی، با صورتحساب ماهانه | Faturalı hat istiyorum. |
| faturasız | پیشپرداخت، اعتباری | Faturasız hat daha kolay. |
| IMEI kaydı | ثبت IMEI | IMEI kaydını yaptırdım. |
قانون و هزینهاش را سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات ترکیه (BTK) تعیین میکند، پس نسخهٔ فعلی را همانجا ببینید یا از اپراتور بپرسید.
| ترکی | معنی | نکته |
|---|---|---|
| Hesap açmak istiyorum. | میخواهم حساب باز کنم. | |
| Hangi belgeler gerekiyor? | چه مدارکی لازم است؟ | اول این را بپرسید |
| Vergi numarası | شمارهٔ مالیاتی | در بانک و فروشگاه موبایل زیاد میشنوید |
| Kartım bloke oldu. | کارتم مسدود شده. | |
| Şifremi unuttum. | رمزم را فراموش کردهام. | |
| Hat almak istiyorum. | میخواهم سیمکارت بگیرم. | واژهٔ سیمکارت در ترکی یعنی «خط» |
| Faturalı mı, faturasız mı? | قبضی یا پیشپرداخت؟ | معمولاً اولین سؤالی که میپرسند |
| IMEI kaydı gerekiyor mu? | ثبت IMEI لازم است؟ | برای گوشیهایی که از خارج آمدهاند |
نوبت اداره مهاجرت
این همان گفتوگویی است که بیشتر از همه نگرانش هستند، پس جملههایتان را از قبل آماده کنید. واژههایی که برای خود اداره، نوبت، درخواست، اجازهٔ اقامت و مدارک میشنوید در جدول زیر آمدهاند:
| Turkish | Meaning | Example |
|---|---|---|
| göç idaresi | اداره مهاجرت | Göç idaresine gidiyorum. |
| randevu | نوبت | Yarın randevum var. |
| başvuru | درخواست | Başvurum onaylandı. |
| ikamet izni | اجازهٔ اقامت | İkamet iznim bitiyor. |
| evrak / belge | مدارک / مدرک | Evraklarım hazır. |
درخواستهای آنلاین از سامانهٔ رسمی اقامت الکترونیکی انجام میشود که فهرست مدارک لازم را هم دارد و نسخهٔ انگلیسی، عربی و روسی دارد (نسخهٔ فارسی ندارد). برای سؤالها، ریاست مدیریت مهاجرت خط تلفن ۱۵۷ را دارد که به اسم مرکز ارتباط با خارجیها شناخته میشود. قانونها عوض میشوند و فقط همین منابع رسمی میتوانند بگویند چه چیزی شامل حال شما میشود.
| Turkish | Meaning | Example |
|---|---|---|
| e-İkamet | سامانهٔ اقامت الکترونیکی | Başvuruyu e-İkamet üzerinden yaptım. |
| YİMER 157 | خط تلفن مرکز ارتباط با خارجیها | YİMER 157'yi aradım. |
آنچه دست خودتان است، طرز حرف زدنتان پشت باجه است. «شما» بگویید، جملهها را کوتاه نگه دارید و اگر چیزی را نفهمیدید، بگویید. اینکه از کارمند بخواهید حرفش را تکرار کند کاملاً عادی است و خیلی امنتر از حدس زدن.
| ترکی | معنی | نکته |
|---|---|---|
| Saat onda randevum var. | ساعت ده نوبت دارم. | |
| Başvurum için geldim. | برای درخواستم آمدهام. | |
| Evraklarım tam mı? | مدارکم کامل است؟ | |
| Eksik belge var mı? | مدرکی کم است؟ | |
| Aslı mı, fotokopisi mi? | اصلش یا کپیاش؟ | واژهٔ اول همان «اصل» است |
| Tekrar eder misiniz, lütfen? | لطفاً تکرار میکنید؟ | |
| Biraz yavaş konuşabilir misiniz? | میشود کمی آهستهتر صحبت کنید؟ | |
| Sıra numarası nereden alınıyor? | شمارهٔ نوبت را از کجا بگیرم؟ |

داروخانه و دکتر
داروخانه معمولاً اولین جایی است که میروید و داروسازها عادت دارند کمک کنند علائمتان را توضیح بدهید. شبها و روزهای تعطیل دنبال داروخانهٔ کشیک بگردید. سامانهٔ پروندهٔ سلامت وزارت بهداشت ترکیه، سامانهٔ نبض الکترونیکی، داروخانههای کشیک و نزدیکترین بیمارستان را نشان میدهد.
نوبت بیمارستانهای دولتی از طریق سامانهٔ مرکزی نوبتدهی پزشک گرفته میشود: سایت، اپلیکیشن یا خط تلفن ۱۸۲. این سایت ورود از طریق درگاه دولت الکترونیک و سامانهٔ نبض را توضیح میدهد، پس پیش از آنکه لازمش داشته باشید، ببینید با کارت شناساییتان میتوانید وارد شوید یا نه. در موارد اورژانسی با ۱۱۲ تماس بگیرید یا به اورژانس بروید. اسم ترکی اینها در جدول زیر است:
| Turkish | Meaning | Example |
|---|---|---|
| eczane | داروخانه | En yakın eczane nerede? |
| nöbetçi eczane | داروخانهٔ کشیک | Bu gece nöbetçi eczane hangisi? |
| e-Nabız | سامانهٔ پروندهٔ سلامت (نبض الکترونیکی) | Tahlil sonuçlarım e-Nabız'da. |
| MHRS (Merkezi Hekim Randevu Sistemi) | سامانهٔ مرکزی نوبتدهی پزشک | MHRS'den randevu aldım. |
| ALO 182 | خط تلفن نوبتدهی | ALO 182'yi aradım. |
| e-Devlet | درگاه دولت الکترونیک | e-Devlet şifrem var. |
| acil | اورژانس | Hemen acile gidin. |
| aile hekimi | پزشک خانواده | Aile hekimime gittim. |
| ترکی | معنی | نکته |
|---|---|---|
| Reçetesiz alabilir miyim? | میتوانم بدون نسخه بخرم؟ | جدول زیر: نسخه |
| Nöbetçi eczane nerede? | داروخانهٔ کشیک کجاست؟ | |
| Randevu almak istiyorum. | میخواهم نوبت بگیرم. | پشت خط ۱۸۲ هم به کار میآید |
| Başım ağrıyor. | سرم درد میکند. | به جای «سرم» واژههای جدول زیر را بگذارید |
| Ateşim var. | تب دارم. | |
| Üç gündür öksürüyorum. | سه روز است سرفه میکنم. | پسوند جدول زیر یعنی «... روز است» |
| Penisiline alerjim var. | به پنیسیلین حساسیت دارم. | پیش از تجویز هر دارویی بگویید |
| Günde kaç kere? | روزی چند بار؟ |
واژههایی که در ستون نکته به آنها اشاره شد:
| Turkish | Meaning | Example |
|---|---|---|
| reçete | نسخه | Reçetemi getirdim. |
| boğazım | گلویم | Boğazım ağrıyor. |
| midem | معدهام | Midem ağrıyor. |
| gündür | ... روز است | İki gündür ateşim var. |
مغازه، بازار و بستههای پستی
در بازار هفتگی، که همان بازار روز خودمان است و اسمش هم از «بازار» فارسی میآید، قیمتها کیلویی است و فروشندهها تند حرف میزنند. مدام «آبجی» و «داداش» ترکی را میشنوید و خودتان هم میتوانید همین را به کار ببرید. پیکها اغلب پیش از آوردن بستهٔ پستی زنگ میزنند، پس منتظر یک تماس کوتاه با ترکی تند باشید. این واژهها در جدول زیر هستند:
| Turkish | Meaning | Example |
|---|---|---|
| pazar | بازار هفتگی، بازار روز | Cumartesi pazara gidiyoruz. |
| abla | آبجی | Abla, domates kaç lira? |
| abi | داداش | Abi, bir kilo elma lütfen. |
| kargo | بستهٔ پستی | Kargom yarın geliyor. |
| ترکی | معنی | نکته |
|---|---|---|
| Kilosu kaç lira? | کیلویی چند لیر است؟ | |
| Yarım kilo alayım. | نیم کیلو بدهید. | یا یک کیلو، دو کیلو (جدول زیر) |
| Poşet istemiyorum. | کیسه نمیخواهم. | |
| Kartla ödeyebilir miyim? | میتوانم با کارت حساب کنم؟ | |
| Kargom gelmedi. | بستهام نرسیده. | |
| Takip numarası | کد رهگیری | |
| Kapıcıya bırakabilir misiniz? | میشود پیش سرایدار بگذارید؟ | یا «پیش همسایه» (جدول زیر) |
| Şubeden alabilir miyim? | میتوانم از شعبه بگیرم؟ | جدول زیر: شعبه |
واژههایی که در ستون نکته به آنها اشاره شد:
| Turkish | Meaning | Example |
|---|---|---|
| bir kilo / iki kilo | یک کیلو / دو کیلو | İki kilo portakal alayım. |
| komşuya | پیش همسایه | Komşuya bırakabilir misiniz? |
| şube | شعبه | Kargoyu şubeden aldım. |
همسایهها و گپهای کوتاه
گپ با همسایهها روی جملههای ثابتی میچرخد که هر کدام به یک لحظه گره خوردهاند: کسی کار میکند، کسی مریض است، کسی تازه اسبابکشی کرده، کسی غذا پخته. فارسیزبان اینها را زود یاد میگیرد، چون برای بیشترشان معادل دقیق دارد؛ دو نمونه در مثال زیر است:
با همین جملهها خیلی پیش از آنکه دستور زبانتان محکم شود، خوشبرخورد به نظر میرسید. غذا زیاد پیش میآید و وقتی همسایهای چیزی در بشقاب برایتان میآورد، خیلیها بشقاب را خالی پس نمیدهند؛ رسمی که برای ما ایرانیها هم آشناست.
| ترکی | معنی | نکته |
|---|---|---|
| Kolay gelsin. | خسته نباشید | به هر کسی که کار میکند، از نظافتچی تا صندوقدار |
| Geçmiş olsun. | بلا دور باشد / انشاءالله زود خوب شوید | برای بیماری، تصادف یا خبر بد |
| Hayırlı olsun. | مبارک باشد | برای خانه، کار یا ماشین تازه |
| Afiyet olsun. | نوش جان | |
| Elinize sağlık. | دستتان درد نکند | تشکر برای غذایی که کسی پخته |
| Yeni taşındık. | تازه اسبابکشی کردهایم. | |
| Gürültü için kusura bakmayın. | ببخشید بابت سروصدا. | دو واژهٔ آخر جمله یعنی «ببخشید» |
| Bir şeye ihtiyacınız olursa söyleyin. | اگر چیزی لازم داشتید بگویید. |
چطور این گفتوگوها را تمرین کنیم
خواندن این صفحه کمک میکند، اما پشت باجه کسی منتظر نمیماند تا جدول را مرور کنید. جملهها وقتی میمانند که آنها را بلند و به کسی بگویید که جواب میدهد. نقشبازی خوب جواب میدهد: معلم نقش کارمند یا صاحبخانه را بازی میکند و هر بار متن را عوض میکند، تا علاوه بر گفتن جملههای خودتان، جواب طرف مقابل را هم مجبور باشید بفهمید.
جیلان مریچ، معلم ما، ترکی برای زندگی در ترکیه را همینطور درس میدهد. ترکزبان است، کارشناسی ارشد آموزش زبان ترکی دارد و هشت سال سابقهٔ تدریس. همهٔ سطحها از A1 تا C2 را آنلاین و بهصورت خصوصی یا گروهی درس میدهد و توضیحهایش به ترکی یا انگلیسی است. اگر از صفر شروع میکنید، راهنمای یادگیری ترکی استانبولی چقدر طول میکشد برنامهٔ زمانی واقعبینانهای میدهد. اگر بعداً مدرک لازم دارید، تومر یا TYS: کدام مدرک C1 ترکی را لازم دارید را بخوانید. اگر با فرزندتان به ترکیه میآیید، راهنمای آموزش ترکی استانبولی به کودکان را هم ببینید.
سؤالات متداول
برای زندگی روزمره در ترکیه چه سطحی از ترکی لازم است؟
سطح A2 بیشتر گفتوگوهای بالا را پوشش میدهد، به شرطی که طرف مقابل آهسته حرف بزند. مقیاس کلی CEFR در شورای اروپا سطح A2 را توانایی انجام گفتوگوهای ساده و تکراری دربارهٔ موضوعهای آشنا، مثل خرید و محل زندگی، توصیف میکند. در B1 از پس موقعیتهای غیرمنتظره هم برمیآیید، مثل مشکلی در قرارداد یا بستهای که گم شده.
میشود نوبت اداره مهاجرت را به انگلیسی گذراند؟
ممکن است کارمندی ببینید که انگلیسی بلد باشد، ممکن هم هست نبینید؛ رویش حساب نکنید. جملههای بالا را آماده کنید، مدارکتان را مرتب ببرید و برای سؤالهای اداری از سایت رسمی ریاست مدیریت مهاجرت و خط تلفن ۱۵۷ استفاده کنید.
«تو» گفتن به غریبهها در ترکی بیادبی است؟
با کارمندان، بزرگترها و هر کسی که در موقعیت رسمی به شما خدمت میکند، ممکن است بیادبانه به نظر برسد؛ درست مثل «تو» گفتن در فارسی. مغازهدارها و فروشندههای بازار راحتترند و سه خطاب زیر لحن را خودمانی و در عین حال محترمانه نگه میدارد:
| Turkish | Meaning | Example |
|---|---|---|
| abi | داداش | Abi, hesap lütfen. |
| abla | آبجی | Abla, bu kaç lira? |
| hocam | استادم | Hocam, bir sorum var. |
اگر شک دارید، «شما» بگویید و بگذارید طرف مقابل عوضش کند.
آیا Turkly در گرفتن اقامت یا ویزا کمک میکند؟
نه. جیلان فقط معلم زبان است و خدمات اقامت، ویزا یا تابعیت ارائه نمیدهد. کمکش این است که بتوانید گفتوگوی پشت باجه را به ترکی انجام دهید. برای خود روند اداری از سایت رسمی اداره مهاجرت یا یک وکیل واجد شرایط کمک بگیرید.
کدام گفتوگو زودتر از همه سراغتان میآید؟ برای بیشتر تازهواردها قرارداد اجاره یا نوبت اداره است. همان را در فرم جلسهٔ آزمایشی رایگان بنویسید تا تمرین از همانجا شروع شود؛ ظرف ۲۴ ساعت برای هماهنگی جواب میگیرید. اگر هنوز نمیدانید سطحتان کجاست، آزمون تعیین سطح رایگان را اول بدهید.





